Kỹ Thuật Thủy Sản

Vắc xin trên động vật thủy sản

30/11/2020

Sử dụng vắc xin phòng các bệnh gây thiệt hại nghiêm trọng trên động vật thủy sản từ lâu đã được nhiều quốc gia nghiên cứu và áp dụng. Trên thế giới, vắc xin hiện đã được sử dụng rộng rãi ở các vùng nuôi cá hồi công nghiệp thuộc các nước Bắc Âu, Chile, Canada, Mỹ, Nhật; các trang trại nuôi cá da trơn ở Mỹ, nuôi cá chẽm, cá rô phi ở Châu Âu hay các trang trại nuôi cá ở Trung Quốc, Nga, Tây Ban Nha và Đức.

Vắc xin được nghiên cứu và sử dụng trong nuôi trồng thủy sản gồm vắc xin bất hoạt, vắc xin nhược độc và vắc xin ứng dụng công nghệ sinh học như vắc xin tiểu phần, vắc xin tái tổ hợp, vắc xin ADN… Vắc xin bất hoạt được xem là an toàn, ổn định trong điều kiện thực địa, chi phí sản xuất có thể thấp hơn, tuy nhiên có thể gây đáp ứng miễn dịch thấp hoặc ngắn hơn so với các loại vắc xin khác. Vắc xin nhược độc gây đáp ứng miễn dịch tốt hơn vắc xin bất hoạt, tuy nhiên vắc xin nhược độc phải được kiểm soát để đảm bảo tác nhân gây bệnh không phục hồi độc lực và không bị tạp nhiễm những sinh vật không mong muốn có thể ảnh hưởng đến hiệu quả và tiến trình cấp phép. Các loại vắc xin ứng dụng công nghệ sinh học là những loại vắc xin đầy tiềm năng, tuy nhiên việc áp dụng thực sự vẫn có phần hạn chế do những nguy cơ trong môi trường nước và việc dẫn truyền vắc xin.

Hiện nay, có hơn 26 loại vắc xin dùng cho thủy sản đã được cấp phép lưu hành trên thế giới. Bên cạnh một số sản phẩm vắc xin thuộc vắc xin nhược độc, vắc xin tiểu phần và vắc xin ADN đã được một số nước cấp phép, phần lớn các sản phẩm vắc xin dùng trong nuôi trồng thủy sản là những vắc xin bất hoạt có chứa tá chất, được dẫn truyền bằng phương pháp ngâm hoặc phương pháp tiêm. Tại Việt Nam, có 6 loại vắc xin đã được cấp phép lưu hành, cụ thể như sau:

+ Vắc xin Anpha Ject panga 1 của công ty Pharmaq: vắc xin có chứa vi khuẩn Edwardsiella ictaluri bất hoạt, dùng để phòng bệnh nhiễm trùng trên cá tra do vi khuẩn Edwardsiella ictaluri gây ra. Quy cách đóng gói dạng chai 500 ml.

+ Vắc xin Alpha Ject Panga® 2 của công ty Pharmaq: vắc xin có chứa vi khuẩn Edwardsiella ictaluri, Aeromonas hydrophila bất hoạt; dùng để phòng, giảm tình trạng chết và các triệu chứng lâm sàng của bệnh xuất huyết do vi khuẩn Aeromonas hydrophila gây ra, và bệnh nhiễm khuẩn, đốm trắng trên gan, thận và lách do vi khuẩn Edwardsiella ictaluri gây ra. Quy cách đóng gói dạng túi UVO 250 ml, 500 ml.

+ Vắc xin Norvax® Strep Si của công ty Intervet: vắc xin có chứa vi khuẩn Streptococcus iniae bất hoạt để phòng bệnh do Streptococcus iniae gây ra trên cá chẽm. Quy cách đóng gói dạng chai 100 ml, 250 ml, 500 ml, 1000 ml.

+ Vắc xin Aquavac® Strep Sa của công ty Intervet: vắc xin có chứa vi khuẩn Streptococcus agalactiae bất hoạt, dùng để phòng bệnh do Streptococcus agalactiae gây ra trên cá điêu hồng, cá rô phi. Quy cách đóng gói dạng chai 50 ml, 100 ml, 250 ml, 500 ml, 1000 ml.

+ Vắc xin Piscivac Irido Si của công ty Kyoritsu Seiyaku: vắc xin có chứa vi khuẩn Streptococcus iniae và vi rút Iridovirus để phòng bệnh do Iridovirus Streptococcus iniae gây ra trên cá chẽm. Quy cách đóng gói dạng chai 200 ml, 250 ml.

+ Vắc xin Han-Streptila của công ty cổ phần thuốc thú y TW 1:  vắc xin có chứa vi khuẩn Streptococcus agalactiae bất hoạt để phòng bệnh xuất huyết do vi khuẩn Streptococcus spp gây ra trên cá rô phi và cá diêu hồng. Quy cách đóng gói dạng lọ 50 ml, 100 ml, 500 ml.

Hình: Tiêm vắc xin Piscivac Irido Si phòng bệnh do Irridovirus và Streptococcus iniae trên cá chẽm.

Mỹ Dung