Thách thức từ biến đổi thời tiết và dịch bệnh

Trao đổi với phóng viên về thực trạng và định hướng kinh tế biển tại địa phương, ông Võ Đình Cháu, Phó Chủ tịch UBND xã Đại Lãnh cho biết, nuôi trồng thủy sản hiện nay đóng vai trò là thế mạnh chủ lực trong cơ cấu kinh tế của xã.

Với tổng diện tích mặt nước khoảng 125 ha, hoạt động nuôi trồng đang tập trung chủ yếu tại các khu vực ven biển và hải đảo như thôn Đầm Môn, Khải Lương, Điệp Sơn, Ninh Tân và Ninh Đảo. Hiện nay, toàn xã có khoảng 1.169 hộ dân đang bám biển với hệ thống lồng bè nuôi trồng đa dạng các loại hải sản có giá trị kinh tế cao.

Theo báo cáo từ UBND xã, tính từ đầu năm đến nay, tổng sản lượng thủy sản thu hoạch trên địa bàn đạt khoảng 1.467 tấn, mang lại giá trị kinh tế ước tính hơn 102 tỷ đồng. Các đối tượng nuôi chính như cá mú, cá chim, cá bóp, cá hồng mỹ, tôm hùm xanh và tôm hùm bông. Mặc dù chính quyền địa phương đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hướng dẫn bà con thực hiện các biện pháp phòng chống dịch bệnh theo đúng quy định nhưng thực tế sản xuất của ngư dân vẫn đang đối mặt với vô vàn khó khăn.

Anh Đặng Ngọc Dương, một hộ nuôi tôm hùm tại khu vực Bãi Me, thôn Đầm Môn chia sẻ rằng, thời tiết nắng nóng cực đoan trong thời gian qua đã gây ra những tác động tiêu cực rõ rệt đến môi trường nước. Nhiệt độ nước tăng cao làm thủy sản nuôi bị sốc, dẫn đến tỷ lệ hao hụt cao. Không chỉ dừng lại ở đó, chu kỳ sinh trưởng của tôm hùm bông cũng bị kéo dài đáng kể; nếu như trước đây thời gian nuôi ngắn hơn thì nay phải mất từ 15-16 tháng tôm bông mới đạt kích cỡ thương phẩm để xuất bán. Điều này không chỉ làm tăng chi phí thức ăn, nhân công mà còn gia tăng rủi ro cho người nuôi trong bối cảnh giá cả thị trường thường xuyên biến động.

Anh Dương cho biết thêm, mật độ nuôi tôm hùm bông hiện dao động từ 70 - 100 con mỗi lồng tùy điều kiện từng hộ, nhưng với tỷ lệ hao hụt cao từ 30% trở lên, việc duy trì lợi nhuận trở thành bài toán nan giải cho nhiều gia đình.

Đồng quan điểm, anh Nguyễn Tiến, một ngư dân nhiềm năm bám biển tại xã Đại Lãnh, tâm sự rằng hiệu quả nuôi trồng trong những năm gần đây thường chỉ dừng lại ở mức hòa vốn.

Anh cho biết giá tôm bông loại 1 có những thời điểm từ 1,3-1,5 triệu đồng/kg nhưng cũng có lúc sụt giảm mạnh, trong khi tôm xanh cũng bấp bênh không kém. Nguyên nhân chính dẫn đến sự thua lỗ thường là do tỷ lệ hao hụt quá cao, đôi khi lên đến 40-50% mà theo anh là do sự kết hợp giữa môi trường nước ngày càng khắc nghiệt và chất lượng con giống chưa thực sự ổn định.

Với quy mô hơn 100 lồng nuôi thực hiện theo hình thức cuốn chiếu, anh Tiến phải nỗ lực tối ưu hóa quy trình để giảm thiểu thiệt hại, tuy nhiên những rào cản về hạ tầng cung ứng giống và thức ăn tại chỗ vẫn là một "điểm nghẽn" lớn mà bà con nơi đây mong muốn được tháo gỡ.

Chuyển dịch sang công nghệ cao và bảo vệ môi trường biển

Trước những hạn chế về việc thiếu cơ sở cung ứng giống, sản xuất thức ăn tại chỗ cũng như việc chưa hình thành được các chuỗi liên kết tiêu thụ sản phẩm bền vững, chính quyền xã Đại Lãnh đã chủ động đề xuất những bước đi mang tính chiến lược. Ông Cháu nhấn mạnh, để khắc phục những khuyết điểm hiện tại và thúc đẩy phát triển nuôi biển bền vững, xã đã lập quy hoạch chi tiết nuôi trồng thủy sản trên biển đến năm 2030, định hướng đến năm 2040 với tổng kinh phí thực hiện dự kiến khoảng 1,85 tỷ đồng.

Trọng tâm của quy hoạch này là chuyển dịch mạnh mẽ sang các khu vực nuôi công nghệ cao hoặc theo hướng công nghệ cao theo tinh thần Quyết định số 507/QĐ-UBND của UBND tỉnh Khánh Hòa. Theo đó, địa phương sẽ tập trung nguồn lực và mời gọi đầu tư vào các khu vực biển có điều kiện thuận lợi như Nam Đại Lãnh, Nam Mũi Đôi, Tây Bắc Lạch Cửa Bé, Nam Hòn Me, Vũng Ké, Mũi Cổ Cò và Bắc Hòn Đen. Việc áp dụng công nghệ cao trong nuôi biển không chỉ giúp người dân kiểm soát tốt hơn môi trường nước, giảm thiểu rủi ro từ thời tiết và dịch bệnh mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu khắt khe.

Song song với việc chuyển đổi mô hình kinh tế, công tác bảo vệ môi trường biển cũng được xã Đại Lãnh đặc biệt quan tâm. Hiện nay, tại các khu vực lồng bè, bà con ngư dân đã tích cực tham gia vào mô hình thu gom rác thải để giữ gìn vệ sinh chung. Theo chia sẻ của ngư dân địa phương, mô hình này đã giúp thu gom hiệu quả các loại rác thải sinh hoạt, bao bì và đồ dùng hỏng trong quá trình nuôi trồng. Ngư dân tự nguyện đóng góp kinh phí từ 80.000- 150.000 đồng tùy theo quy mô bè lớn hay nhỏ để duy trì hoạt động thu gom, phân loại rác thải. Đây là minh chứng rõ nét cho sự chuyển biến trong nhận thức của người dân, hiểu rằng bảo vệ môi trường biển chính là bảo vệ sinh kế lâu dài của chính mình.

Với sự đồng lòng của chính quyền và ngư dân, xã Đại Lãnh đang kỳ vọng vào một tương lai phát triển bền vững, nơi công nghệ cao và ý thức bảo vệ môi trường sẽ trở thành đòn bẩy giúp kinh tế biển địa phương bứt phá, mang lại đời sống ấm no cho bà con vùng biển.