Các vùng trồng cà phê giảm phát thải tại Lâm Đồng đã bước vào vụ mùa mới với năng suất ổn định, chất lượng được cải thiện và môi trường canh tác được cải thiện đáng kể.
Bước sang niên vụ 2024-2025, các vùng trồng cà phê giảm phát thải tại Lâm Đồng đang cho thấy hiệu quả vượt trội. Bên cạnh việc giảm chi phí đầu tư, người nông dân còn nâng cao chất lượng nông sản, phục hồi sức khỏe đất đai và cải thiện môi trường sinh thái. Cách tiếp cận này phù hợp với xu hướng nông nghiệp xanh và đáp ứng các yêu cầu mới từ thị trường xuất khẩu quốc tế.
Bước sang niên vụ 2024-2025, các vùng trồng cà phê giảm phát thải tại Lâm Đồng đang cho thấy hiệu quả vượt trội. Bên cạnh việc giảm chi phí đầu tư, người nông dân còn nâng cao chất lượng nông sản, phục hồi sức khỏe đất đai, cải thiện môi trường sinh thái. Ảnh: Phạm Hoài.
Gia đình ông K'Rong Brech, xã Nậm Nung, đã áp dụng mô hình canh tác hữu cơ, giảm phát thải trên diện tích gần 1,7 ha trong hơn 5 năm qua. Trước đây, ông sử dụng lượng lớn phân bón vô cơ cho mỗi vụ, làm tăng chi phí và gây ra tình trạng đất bị nén chặt. Từ khi áp dụng quy trình canh tác mới, ông đã giảm 50% lượng phân bón hóa học, tăng cường sử dụng phân hữu cơ lên men và duy trì thảm cỏ tự nhiên để giữ ẩm. Ông cũng trồng xen canh cây mắc ca và hồ tiêu trong vườn cà phê, vừa để tạo bóng mát vừa giúp hấp thụ CO₂.
Vườn cà phê của ông dự kiến sẽ đạt năng suất 3,5-4 tấn/ha trong vụ này. "Phương pháp mới ban đầu hơi khó khăn vì chúng tôi chưa quen, nhưng kết quả rất rõ ràng. Đất tơi xốp hơn, cây khỏe mạnh hơn và chi phí đã giảm đáng kể", ông K'Rong Brech chia sẻ.
Tại xã Quảng Phú, gia đình bà H'Mri canh tác khoảng 2 ha cà phê xen canh với sầu riêng và bơ để tạo bóng mát. Nhờ giảm thiểu sử dụng hóa chất, giảm thuốc trừ sâu, quay lại phương pháp cắt cỏ thủ công kết hợp với thảm cỏ tự nhiên, gia đình bà đã giảm chi phí sản xuất hơn 50% so với trước đây. Năng suất đạt 4-4,5 tấn/ha, thu nhập duy trì ở mức trên 450 triệu đồng/ha/năm. "Hầu hết các hộ nông dân hiện nay đều biết cách quản lý cảnh quan cà phê và giữ gìn môi trường trong lành hơn", bà H'Mri chia sẻ.
Từ năm 2023, tỉnh Lâm Đồng đã triển khai rộng rãi các dự án sản xuất cà phê bền vững, giảm phát thải do Trung tâm Khuyến nông tỉnh phối hợp với Viện Khoa học Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên thực hiện. Một số dự án khác được tài trợ bởi Công ty JDE và Tổ chức IDH, cùng với sự hỗ trợ của Công ty Tư vấn TMT. Các mô hình này đang được triển khai tại nhiều xã như Di Linh, Nam Ban - Lâm Hà, Nam Hà, Nam Nung, Quảng Phú và Quảng Sơn, giúp nông dân địa phương tiếp cận quy trình canh tác đáp ứng tiêu chí tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.
Từ năm 2023, tỉnh Lâm Đồng đã triển khai rộng rãi các dự án sản xuất cà phê bền vững, giảm phát thải do Trung tâm Khuyến nông tỉnh phối hợp với Viện Khoa học Kỹ thuật Nông lâm nghiệp Tây Nguyên thực hiện. Ảnh: Phương Chi.
Theo ông Lăng Thế Thành, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Thành Thái (xã Nậm Nung), chất lượng cà phê của nông dân là yếu tố quyết định giá trị sau thu hoạch của hợp tác xã. "Chỉ khi cà phê của nông dân đạt tiêu chuẩn, hợp tác xã mới có thể cung cấp sản phẩm chất lượng cho các đối tác trong và ngoài nước. Mô hình canh tác giảm phát thải giúp cho hạt cà phê đồng đều hơn, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc", ông khẳng định.
Ông Nguyễn Văn Chương, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Lâm Đồng, cho biết mô hình cà phê giảm phát thải mang lại nhiều lợi ích rõ rệt. Việc xen canh cây che bóng và duy trì thảm cỏ tự nhiên giúp giữ ẩm, giảm xói mòn và cải thiện cấu trúc đất. "Người dân đã thay đổi tập quán canh tác, áp dụng quy trình kỹ thuật chuẩn, giúp tiết kiệm nước tưới, giảm phân bón, tăng năng suất", ông Chương nhấn mạnh.
Ông Chương cũng lưu ý rằng nhiều chương trình, dự án cà phê được chứng nhận liên quan đến các tiêu chuẩn môi trường và xã hội như Rainforest Alliance, UTZ, Fair Trade, Organic đã được chuyển giao rộng rãi, giúp nông dân sử dụng nguyên liệu đầu vào một cách có trách nhiệm và tiếp cận các thị trường cao cấp.
Mô hình trồng cà phê giảm phát thải mang lại nhiều lợi ích rõ rệt. Việc xen canh cây che bóng và duy trì thảm cỏ tự nhiên giúp tăng khả năng hấp thụ CO₂, giữ ẩm, giảm xói mòn và cải thiện cấu trúc đất. Ảnh: Phạm Hoài.
Theo ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, việc lạm dụng phân bón hóa học, thuốc trừ sâu và thuốc diệt cỏ trong thời gian dài đã gây thoái hóa đất, ô nhiễm nguồn nước và phát thải khí nhà kính. Do đó, việc triển khai các mô hình canh tác cà phê bền vững, giảm phát thải là một giải pháp cấp bách, không chỉ bảo vệ tài nguyên đất, nước mà còn bảo vệ sức khỏe của người trồng cà phê và cộng đồng xung quanh.
“Các biện pháp hạn chế hóa chất độc hại, tăng độ phủ xanh, duy trì hệ sinh thái đa dạng sẽ giúp vườn cà phê phát triển bền vững hơn, giảm áp lực sâu bệnh, ổn định năng suất lâu dài”, ông Thanh khẳng định.
Với tiềm năng to lớn và định hướng rõ ràng hướng đến chuyển đổi xanh, các mô hình canh tác cà phê giảm phát thải đang ngày càng chứng minh hiệu quả thiết thực. Từ hộ gia đình cá thể đến hợp tác xã, từ vườn cà phê đến toàn bộ chuỗi cung ứng, tất cả đều đang chuyển đổi sang sản xuất bền vững hơn, an toàn hơn, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế nghiêm ngặt.
Tỉnh Lâm Đồng hiện có hơn 327.000 ha cà phê, trong đó hơn 310.000 ha đang trong giai đoạn kinh doanh. Tổng sản lượng ước đạt hơn 1 triệu tấn/năm. Toàn tỉnh hiện có gần 119.000 ha cà phê được chứng nhận theo các tiêu chuẩn bền vững như VietGAP, 4C, UTZ. Giá trị xuất khẩu cà phê hàng năm ước đạt 450-500 triệu USD, trong đó riêng thị trường EU chiếm khoảng 45-50%.
Người dịch: Thu Huyền
Trích nguồn "Báo Nông nghiệp và Môi trường"
https://van.nongnghiepmoitruong.vn/dual-benefits-from-low-emission-coffee-cultivation-d787574.html
