Kỹ Thuật Trồng Trọt

Thông báo bệnh khảm lá trên cây mì tại huyện Khánh Vĩnh

28/09/2023

Khánh Vĩnh có khoảng 550 ha mì, phân bố chủ yếu ở các xã: Liên Sang, Cầu Bà, Khánh Thượng, Giang Ly, Sơn Thái. Cuối tháng 8 đầu tháng 9, người dân tiếp tục thu hoạch mì cũ và chuẩn bị trồng mới tận dụng lượng mưa giông. Qua kiểm tra của Trạm TT&BVTV Khánh Vĩnh, bệnh khảm lá đã xuất hiện gây hại trên cây mì giai đoạn mọc mầm - phát triển thân lá với diện tích bị hại khoảng 30 ha tập trung tại xã Cầu Bà, rải rác tại các xã: Liên Sang, Khánh Thượng….

1. Bệnh khảm lá trên cây khoai mì:

+ Nguyên nhân:

- Tác nhân gây bệnh: Do virus có tên khoa học là Sri Lanka Cassava Mosaic virus gây ra.

- Môi giới truyền bệnh: Bọ phấn trắng (Bemisia tabaci Genn.).

+ Triệu chứng: Vết bệnh là những đốm màu vàng loang lỗ ở trên lá. Nếu bị hại nhẹ lá cong lại, khi bệnh nặng lá xoăn và biến dạng.

- Triệu chứng bệnh xuất hiện ở tất cả các giai đoạn sinh trưởng.

- Khi cây khoai mì còn non bị nhiễm virus cho năng suất thấp, cây lớn mới nhiễm virus vẫn biểu hiện bệnh nhưng nhẹ hơn, làm năng suất, chất lượng giảm.

+ Cơ chế lan truyền bệnh:

- Virus Sri Lanka Cassava Mosaic Virus lan truyền qua 2 con đường:

- Qua hom giống: Virus tồn tại trong thân, lá, củ mì nên khi sử dụng hom giống từ cây bệnh làm giống cho vụ sau thì virus sẽ tiếp tục nhân lên trong hom giống và làm xoăn lá ngay khi cây vừa mọc mầm. Củ mì còn sót lại trên ruộng mà nhiễm virus thì khi mọc mầm cũng bị xoăn lá và là nguồn bệnh nguy hiểm trên đồng ruộng.  

- Qua môi giới truyền bệnh: Bọ phấn trắng chích hút trên cây bị bệnh sẽ truyền virus gây bệnh sang cây khỏe.

Biện pháp phòng trừ

 Hiện nay, chưa có thuốc đặc trị bệnh khảm lá trên cây khoai mì. Do đó, người dân cần phòng bệnh là chính với các biện pháp cụ thể như sau:

+ Biện pháp kiểm dịch thực vật: Không vận chuyển, trao đổi hom giống và các bộ phận khác của cây mì từ những vùng nhiễm bệnh sang vùng chưa nhiễm bệnh.

+ Biện pháp canh tác:

- Không sử dụng hom giống ở vùng bị bệnh để trồng mới.

- Không trồng cây mì từ 1 – 2 năm, để cắt đứt nguồn bệnh hoặc cây ký chủ.

- Ở những vùng đã bị nhiễm bệnh không trồng lại cây khoai mì hoặc các loại cây ký chủ của bọ phấn trắng như: Cà chua, cà pháo, bầu bí, khoai tây, ớt,....

- Nên trồng các giống kháng bệnh: HN3, HN5.

- Không nên trồng các giống dễ nhiễm bệnh như: KM 419, KM 140, ....

+ Tiêu hủy nguồn bệnh:

- Tỷ lệ bệnh (TLB) 70% – 100% số cây bị nhiễm bệnh, cần tiến hành nhổ hết cây bị bệnh (bao gồm cả gốc) đem tiêu hủy.

- TLB 30% – 70% và (TLB)1% – 30 % số cây bị nhiễm, tiến hành nhổ toàn bộ cây bị bệnh trên vùng đó đem tiêu hủy, sau đó rải vôi bột tại nơi đã nhổ cây bị bệnh. Tiếp tục chăm sóc cây chưa bị bệnh.  

+ Phòng trừ môi giới truyền bệnh:

- Sử dụng bẫy dính vàng treo trên đồng ruộng diệt bọ phấn trắng.

- Ở những ruộng có bọ phấn trắng xuất hiện thì nên sử dụng các loại thuốc sau để phun phòng trừ: Chess 50WG, Schezgold 500WG, Actara 25Wg, Longanchess 70 WP,....

2. Chăm sóc cho cây mì chưa bị bệnh

- Nên áp dụng biện pháp phòng trừ môi giới truyền bệnh như đã nêu trên.

- Theo dõi nếu cây ra lá mới mà không bị nhiễm bệnh thì tiến hành bón phân NPK để giúp cây tăng sức đề kháng. Liều lượng bón như sau: Bón thúc lần 1 sau khi cây mọc mầm (khoàng 15 ngày sau trồng) kết hợp với xới đất, với lượng 200 – 300kg NPK 16-16-8+TE/ha nhằm thúc cây vươn cao nhanh, phân cành mạnh, sớm có củ. Bón thúc lần 2  (khoảng 45 – 60 ngày sau trồng) với lượng 200 – 300kg NPK 16-8-16/ha sẽ giúp tia củ đâm mạnh, khoai mì nhiều củ, củ to, nhiều tinh bột, đồng thời giảm sâu bệnh và có hom giống tốt./.

Xem chi tiết Thông báo bệnh khảm lá trên cây mì tại huyện Khánh Vĩnh: TẠI ĐÂY

Một số hình ảnh bệnh khảm lá trên cây mì

http://snnptntkh.gov.vn/res/news/2023/09/1415617920743384.14/5f175d66b28367dd3e92.jpg 

 (Nguồn: Trạm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật huyện Khánh Vĩnh)

Trích nguồn "Sở Nông nghiệp và PTNT"

http://snnptntkh.gov.vn/news/us/news_detail.aspx?id=2023091415617920743384.14